Jaarverslagen SVHR. – Heemtuin Rucphen

Jaarverslag SVHR 2025:

De Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen is opgericht bij notariële akte van 14 oktober 2003. Volgens de toen vastgestelde statuten stelt de stichting zich ten doel: het bevorderen van de kennis van en de belangstelling voor de Heemtuin, gelegen in de gemeente Rucphen en voorts al hetgeen met een en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords.

Bij beschikking van de belastingdienst van 29 april 2014 is de Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen aangemerkt als algemeen nut beogende instelling (ANBI). De erkenning geldt vanaf 1 januari 2014 en voor onbepaalde tijd.

Bij notariële akte van 14 augustus 2025 zijn nieuwe statuten vastgesteld teneinde te (blijven) voldoen aan de eisen die aan de toekenning als ANBI-instelling verbonden zijn en tevens aan de eisen die de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (WBTR) stelt.

De doelstelling van de Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen luidt in deze nieuwe statuten als volgt:

De stichting heeft ten doel:
a. het bevorderen van de kennis van en de belangstelling voor de
Heemtuin, gelegen in de gemeente Rucphen;
b. het in stand houden van de Heemtuin Rucphen;
c. het aanvragen van subsidies ter totstandkoming van
bovenstaande;
d. het verrichten van al datgene, wat met het vorenstaande
rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk
kan zijn, alles in de ruimste zin.
De stichting dient het algemeen belang.
De stichting heeft geen winstoogmerk en heeft niet het behartigen van
commerciële belangen tot doel.

Het bestuur van de Stichting bestaat uit de volgende personen/functies:

Voorzitter: vacant;
Secretaris: J. Nuijten;
Penningmeester: C. Verbocht;
Bestuursleden: P. van den Bergh, J. van den Broek en A. Jansen.

De Heemtuin was voor bezoekers doorgaans geopend op werkdagen van 09.00 uur tot 16.00 uur en in de maanden april t/m september ook op zondagmiddag van 13.00 tot 16.00 uur.

Daarnaast hebben we in de periode april t/m augustus tijdens het zgn. gouden uur de tuin incidenteel opengesteld in de vroege ochtend (vanaf 07.00 uur) en tussen 19.00 uur en 21.00 uur voor natuurfotografen, dit vanwege het mooie zachte licht.

We hebben 15 rondleidingen door de Heemtuin verzorgd voor in totaal 235 personen.

In het kader van het scholenproject hebben in 2025 in totaal 530 basisschoolleerlingen de Heemtuin bezocht voor een natuur- en milieu-educatieve ochtend.

In totaal bezochten ca 3400 personen de Heemtuin in 2025. Dit aantal is hoger ca 250 hoger dan in 2024, met name door de bezoekers van de expositie Heerlijke Kunst.

Het gehele jaar 2025 door hebben wij in de tuin de beheer- en onderhoudswerken uitgevoerd, die gerelateerd zijn aan de betreffende periode in het jaar, zoals het begaanbaar houden van de paden, het verwijderen van opslag van jonge bomen, het verwijderen van snelle groeiers als duinriet om overwoekering te voorkomen, het schoonhouden van de waterpartijen, het maaien van de graslanden en het afvoeren van het maaisel, het verwijderen van bramen en brandnetels, het afzetten van stukken struweel, het afplaggen van vergraste delen, het verzamelen van zaden enzovoort.

Omdat gebleken is dat de bestrijding van o.a. duinriet met maaien, afdekken of uitrieken onvoldoende resultaten biedt, hebben we ook in 2025 gedeelten van de tuin (kalkgrasland en boomgaard) met de kraan tot een diepte van ca. 1 meter omgezet in de hoop dat daarmee alle worteldeeltjes van het duinriet diep genoeg zijn ondergespit, dat ze niet meer zullen doorgroeien. De omgezette gedeelten zijn opnieuw met verschillende soorten planten, o.a. sleutelbloemen, engels gras, wildemanskruid, kaasjeskruid en duizendblad ingeplant. Ook zal er nog één- en tweejarig bloemenmengsel in worden door gezaaid, zodat we hopelijk in de loop van het jaar weer volop van bloeiende velden kunnen genieten. De planten hebben we in ons kwekerijtje opgekweekt, een deel van deze planten verkopen we ook.

In maart 2025 hebben we deelgenomen aan de landelijke vrijwilligersdag NL-doet. We hebben daarbij het zgn. belevingsbos, gelegen naast de Heemtuin, gerenoveerd en voorzien van enkele nieuwe (plaggen)hutten.

In 2025 hebben we in de tuin een vleermuiskelder gerealiseerd van ca 8 m2. Als materiaal konden we beschikken over een ruime hoeveelheid oude dakpannen, tegels en mestroosters. De kelder is afgedekt met een dikke laag zand en compost, waarop bosrozen zijn geplant.

In opdracht van de gemeente Rucphen hebben we de buitenrand rondom de Heemtuin onderhouden.

In juli 2025 konden we de jaarlijkse “Koorepikdag” niet organiseren wegens het helaas ontbreken van voldoende rogge.

In de periode van 23 augustus t/m 14 september 2025 vond in de Heemtuin de expositie “Heerlijke Kunst” plaats.

We hebben vele nestkasten, voederhuisjes en insectenhotels vervaardigd; vele particulieren hebben in 2025 een nestkast bij ons aangeschaft; daarnaast hebben we nestkasten geleverd aan de Natuurwerkgroep Gemeente Rucphen in het kader van het project “Natuur in de kern” Rucphen.

We hebben opgetreden als verdeelpunt voor de projecten van de Natuurwerkgroep Gemeente Rucphen e.o., t.w. Natuur in de kern en Forest Fitness.

We hebben enkele malen vergaderruimte geboden aan Brabantia, het Hippisch Centrum Rucphen, de Stichting Wielerpromotie Rucphen, de Natuurwerkgroep gemeente Rucphen e.o. en Forest Fitness.

Ook achter de schermen is in 2025 weer veel werk verzet. We denken dan onder meer aan het verzorgen van onze website en onze facebook- en instagram-pagina’s. Ook het onderhouden van contacten met de media en het bezoeken van bijeenkomsten met de gemeente Rucphen, de RABO-bank, Landstad de Baronie en Erfgoed Brabant (onze Heemtuin is een erkend erfgoed-museum).

Deelname aan RABO Club Support leverde onze Heemtuin in 2025 het mooie bedrag van € 765,– op.
We hebben met instemming van uw gemeente Rucphen de as van 6 overleden personen uit laten strooien in de Heemtuin.

We hebben deelgenomen aan de Open Tuindagen van het Belgische Landelijk Gilden in het laatste weekend van juni en in het eerste weekend van september.

We hebben 1 persoon vanuit Werkplein-Actief Hart van West-Brabant gelegenheid geboden werkervaring op te doen en te re-integreren in onze samenleving.

We hebben kruidencursussen voor beginners, kruidencarrousels en worteldagen gefaciliteerd.

Publiciteit voor de Heemtuin hebben we verzorgd op onze website, via facebook en via tal van media in en rond de gemeente Rucphen, maar ook via Omroep Brabant, in de vakantiekrant van Nederland en in enkele regionale weekbladen.

Wij hadden in 2025 41 vrijwilligers. Daarvan waren er 20 minstens één dagdeel per week actief bezig in onze tuin, in het groenonderhoud, in de klusploeg of als gastheer of gastvrouw . De overige vrijwilligers komen op meer incidentele basis, zoals bij het scholenproject, bij rondleidingen en bij de zondagsopenstellingen. Helaas zijn in 2025 twee van onze vrijwilligers overleden.

Desgevraagd hebben we in 2025 incidenteel ook ondersteuning genoten van de vrijwilligers van de vrijdaggroep van de Natuurwerkgroep Rucphen, waarvoor wij hen zeer erkentelijk zijn.

Aldus vastgesteld door het bestuur van de Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen in de vergadering van 5 februari 2026.

Jaarverslag SVHR 2024:

De Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen is opgericht bij notariële akte van 14 oktober 2003. Volgens de toen vastgestelde statuten stelt de stichting zich ten doel: het bevorderen van de kennis van en de belangstelling voor de Heemtuin, gelegen in de gemeente Rucphen en voorts al hetgeen met een en ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin des woords.

Het bestuur van de Stichting bestaat uit de volgende personen/functies:

Voorzitter: vacant;
Secretaris: J. Nuijten;
Penningmeester: C. Verbocht;
Bestuursleden: P. van den Bergh, J. van den Broek en A. Jansen.

De Heemtuin was voor bezoekers doorgaans geopend op werkdagen van 09.00 uur tot 16.00 uur en in de maanden april t/m september ook op zondagmiddag van 13.00 tot 16.00 uur.

We hebben 15 rondleidingen door de Heemtuin verzorgd voor in totaal 320 personen.

In het kader van het scholenproject hebben in 2024 in totaal 600 basisschoolleerlingen en een aantal kinderen uit de statushoudersopvang de Heemtuin bezocht voor een natuur- en milieu-educatieve ochtend.

In totaal bezochten ca 3.150 personen de Heemtuin in 2024. Dat is een vergelijkbaar aantal ten opzichte van 2023.

Het gehele jaar 2024 door hebben wij in de tuin de beheer- en onderhoudswerken uitgevoerd, die gerelateerd zijn aan de betreffende periode in het jaar, zoals het begaanbaar houden van de paden, het verwijderen van opslag van jonge bomen, het verwijderen van snelle groeiers als duinriet om overwoekering te voorkomen, het schoonhouden van de waterpartijen, het maaien van de graslanden en het afvoeren van het maaisel, het verwijderen van bramen en brandnetels, het afzetten van stukken struweel, het afplaggen van vergraste delen, het verzamelen van zaden enzovoort.

Omdat gebleken is dat de bestrijding van o.a. duinriet met maaien, afdekken of uitrieken onvoldoende resultaten biedt, hebben we gedeelten van de tuin (kalkgrasland en bogerd) met de kraan tot een diepte van ca. 1 meter omgezet in de hoop dat daarmee alle worteldeeltjes van het duinriet diep genoeg zijn ondergespit, dat ze niet meer zullen doorgroeien. De omgezette gedeelten zijn opnieuw met verschillende soorten planten, o.a. sleutelbloemen, engels gras, wildemanskruid, kaasjeskruid en duizendblad ingeplant. Ook zal er nog één- en tweejarig bloemenmengsel in worden door gezaaid, zodat we hopelijk in de loop van het jaar weer volop van bloeiende velden kunnen genieten.

In maart 2024 hebben we deelgenomen aan de landelijke vrijwilligersdag NL-doet. De zitbanken in de Heemtuin zijn toen onderhouden, gerenoveerd en uitgebreid.

In opdracht van de gemeente Rucphen hebben we de buitenrand rondom de Heemtuin onderhouden.

In juli 2024 hebben we de jaarlijkse “Koorepikdag” georganiseerd.

We hebben vele nestkasten, voederhuisjes en insectenhotels vervaardigd; vele particulieren hebben in 2024 een nestkast bij ons aangeschaft; daarnaast hebben we nestkasten geleverd aan de Natuurwerkgroep Gemeente Rucphen in het kader van het project “Natuur in de kern” Schijf en Zegge.

Ter nagedachtenis aan een overleden oud bestuurslid van de Natuurwerkgroep en van onze stichting hebben we in 2024 een bank gemaakt, die in opdracht van de Natuurwerkgroep Gemeente Rucphen e.o. is geplaatst aan de Vennestraat in Rucphen.

We hebben opgetreden als verdeelpunt voor de projecten van de Natuurwerkgroep Gemeente Rucphen e.o., t.w. Natuur in de kern en Forest Fitness.

We hebben zorggedragen voor de mede-organisatie en uitvoering van de boomplantdag in november 2024 in de gemeente Rucphen.

We hebben enkele malen vergaderruimte geboden aan het Groene Platform, Brabantia, Stichting Wielerpromotie Rucphen, Natuurwerkgroep gemeente Rucphen e.o. en Forest Fitness.

We hebben met instemming van uw gemeente Rucphen één as verstrooiing in de Heemtuin gefaciliteerd.

We hebben deelgenomen aan de Open Tuindagen van het Belgische Landelijk Gilden in het laatste weekend van juni.

We hebben 1 persoon vanuit Werkplein-Actief Hart van West-Brabant gelegenheid geboden werkervaring op te doen en te re-integreren in onze samenleving.

We hebben 2 MBO-stagiaires begeleid en de gelegenheid geboden om stage te lopen.
We hebben een aantal statushouders gelegenheid geboden om vrijwilligerswerk in de Heemtuin te verrichten, tot wederzijdse tevredenheid.

We hebben kruidencursussen voor beginners, kruidencarrousels en worteldagen gefaciliteerd.

Wij hadden in 2024 1 betaalde kracht voor 9,6 uur per week in dienst (in WVS-verband) en 38 vrijwilligers. Daarvan waren er 20 minstens één dagdeel per week actief bezig in onze tuin, in het groenonderhoud, in de klusploeg of als gastheer of gastvrouw . De overige vrijwilligers komen op meer incidentele basis, zoals bij het scholenproject, bij rondleidingen en bij de zondagsopenstellingen. Desgevraagd hebben we in 2024 incidenteel ook ondersteuning genoten van de vrijwilligers van de Natuurwerkgroep Rucphen, waarvoor wij hen zeer erkentelijk zijn.

Aldus vastgesteld door het bestuur van de Stichting Vrienden Heemtuin Rucphen in de vergadering van 6 februari 2025.